Umbraculum slaat al sinds eeuwen op een plaats waar men zich afsluit van de materiële wereld.* Een plaats in de schaduw waar gedacht en gewerkt wordt, ver van het gangbare leven. Jan Fabre heeft deze plaats op zijn eigen wijze herschapen. Op de grond staan zeven oude zaagmachines. Ze staan op houten klosjes, niet meer vastgeankerd in de grond zoals normaal zou moeten. Ze zijn ontdaan van hun oude leven, en staan hier als stille herinnering aan noeste, vuile arbeid.*

Tussen de zaagmachines zweven twee figuren, volledig opgetrokken uit schijfjes menselijke beenderen. Ze doen ons denken aan pelgrims, aan middeleeuwse monniken. Ze hebben geen gezicht, maar zijn louter omhulsel. Aan de muren hangen armen en benen, eveneens opgetrokken uit schijfjes bot. Aan het plafond hangen krukken, looprekjes en rolstoelen, volledig met keverschilden bekleed. Ze hangen er als ex-voto's in middeleeuwse kerken. Ze zijn ontdaan van hun functie en fungerten als herinnering aan de kreupele die weer kan lopen. Een dankbetuiging aan de kracht die geschonken werd om opnieuw verder te gaan met het leven.

In de ruimte klinkt ook geluid. Het geluid is dat van oude zaagmachines, als een onbestemd geheugen dat uit de muren druipt. Een herinnering aan een industrieel verleden.

Umbraculum lijkt indirect iets met onszelf te maken te hebben. Het creëert een context van de mens, de industriële wereld, gevaren en mysterieuze spiritualiteit, die ons dwingt na te denken over arbeid, het leven en ons eigen kwetsbare menselijke bestaan.** De twee pelgrims nodigen ons uit om onszelf ook binnenstebuiten te keren, en ons skelet aan de buitenkant te dragen. Een harnas tussen ons en de wereld te plaatsen en bezig te zijn met ons eigen innerlijke, weke zelf.

Eric Mézil * verwijst naar het sjamanisme. Door contact met de geesten van onze voorouders, die huizen in magische voorwerpen zoals dieren, botten en beenderen kunnen we uit onszelf treden. Via rituelen raken sjamanen in trance, treden ze uit de wereld. Daar treedt een nieuwe mens naar voor die de cyclus van leven en dood met elkaar kan verzoenen. Umbraculum roept op tot het vinden van nieuwe rituelen, die ons toelaten het spirituele zelf een plaats te geven in onze moderne wereld.

Umbraculum lijkt een plaats waar verschillende verledens elkaar ontmoeten, waar de tijd stilstaat. Het gaat om gepantserde tijd, tijd als een schild tussen ik en mijn drukke, wereldlijke bestaan. Of beter nog, het is een plaats buiten de tijd, waar de cyclus van leven en dood verstilt. Het is een plek die ontsnapt aan de wereld. Het is een plek waar wij ontsnappen aan ons wereldlijke zelf.